Mermer Merdiven ve Basamak Ölçüsü Nasıl Alınır?

Mermer merdiven yaptırmadan önce basamakların, rıhtların ve merdiven genişliğinin doğru ölçülmesi gerekir. Hatalı alınan bir mermer basamak ölçüsü, parçaların uygulama alanına uymamasına, birleşimlerin düzensiz görünmesine ve gereksiz malzeme kaybına neden olabilir.

Merdiven ölçüsü alınırken yalnızca tek bir basamağın eni ve derinliği ölçülmemelidir. İnşaat uygulamalarında basamaklar arasında küçük ölçü farklılıkları bulunabilir. Bu nedenle her basamak ve rıht mümkünse ayrı ayrı ölçülmeli, merdivenin dönüşleri, duvar eğimleri, burun payı ve kaplama kalınlığı hesaba katılmalıdır.

Bu rehberde mermer basamak ve rıht ölçüsünün nasıl alınacağını, merdiven genişliğinin nasıl hesaplanacağını, kaç adet ürün gerektiğini ve sipariş öncesinde hangi bilgilerin hazırlanması gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Merdivenin Bölümleri Nelerdir?

Doğru ölçü alabilmek için öncelikle merdiveni oluşturan temel bölümlerin bilinmesi gerekir.

Basamak

Merdiveni kullanırken ayağın bastığı yatay yüzeydir. Basamak ölçüsünde genişlik ve derinlik dikkate alınır.

Rıht

İki basamak arasındaki dikey yüzeydir. Rıht ölçüsünde genişlik ve yükseklik dikkate alınır.

Basamak Burnu

Basamak taşının rıhtın önüne doğru yaptığı çıkıntıdır. Merdivenin tasarımına göre düz, pahlı, yuvarlatılmış veya profilli hazırlanabilir.

Sahanlık

Merdiven kolları arasında veya kat geçişlerinde bulunan düz alandır. Sahanlık ölçüsü basamaklardan ayrı hesaplanmalıdır.

Merdiven Kolu

İki sahanlık arasında kalan basamak grubudur. Aynı merdivende birden fazla kol bulunabilir.

Süpürgelik

Merdivenin duvarla birleştiği kenarlarda kullanılan tamamlayıcı parçadır. Düz, basamak biçimini takip eden veya özel kesimli olarak hazırlanabilir.

Mermer Basamak Ölçüsü İçin Gerekli Araçlar

Ölçü almadan önce şu araçların hazırlanması faydalıdır:

• Şerit metre veya lazer metre

• Su terazisi

• Gönye

• Not defteri

• Kalem

• Her basamağı numaralandırmak için etiket

• Dönüşlü basamaklar için mukavva veya şablon malzemesi

• Telefon veya fotoğraf makinesi

Basamaklar ölçülürken her parçanın fotoğrafının çekilmesi ve fotoğraftaki basamak numarasının not edilmesi sipariş sürecindeki karışıklıkları azaltabilir.

Mermer Merdiven Ölçüsü Nasıl Alınır?

Merdiven ölçüsü alınırken aşağıdaki sıra izlenebilir:

1. Merdivendeki toplam basamak sayısı belirlenir.

2. Her basamak numaralandırılır.

3. Her basamağın sağ, orta ve sol genişliği ölçülür.

4. Basamak derinlikleri ayrı ayrı kaydedilir.

5. Rıht yükseklikleri ölçülür.

6. Sahanlıkların eni ve boyu hesaplanır.

7. Basamak burun payı belirlenir.

8. Süpürgelik gereken kenarlar işaretlenir.

9. Dönüşlü basamaklar için şablon hazırlanır.

10. Ölçüler uygulama ustası ve üreticiyle doğrulanır.

Ölçüler bitmiş yüzey dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Duvara sonradan sıva, kaplama veya boya uygulanacaksa bunun ölçüyü etkileyip etkilemeyeceği kontrol edilmelidir.

Basamak Genişliği Nasıl Ölçülür?

Basamak genişliği, merdivenin bir tarafından diğer tarafına kadar olan yatay mesafedir. İki duvar arasında kalan merdivenlerde duvarların tam paralel olduğu varsayılmamalıdır.

Her basamak için şu ölçüler alınmalıdır:

• Ön kenardaki genişlik

• Orta bölümdeki genişlik

• Arka kenardaki genişlik

Ölçüler arasında fark bulunuyorsa bu durum not edilmelidir. Taşın hangi ölçüye göre kesileceği uygulama biçimine ve bırakılacak montaj payına göre belirlenmelidir.

Duvara sıfır kesim yapmak bazı uygulamalarda montajı zorlaştırabilir. Duvar eğriliği ve uygulama toleransı nedeniyle bırakılacak payı üretici veya uygulama ustası belirlemelidir.

Düz merdivenlerde dahi bütün basamakların aynı genişlikte olduğu düşünülmemelidir. Özellikle eski yapılarda ve kaba beton merdivenlerde her basamağın ayrı ölçülmesi daha güvenli sonuç verir.

Basamak Derinliği Nasıl Ölçülür?

Basamak derinliği, ayağın bastığı yatay yüzeyin ön ile arka bölümü arasındaki mesafedir. Ölçüm, kaplama yapılacak mevcut yüzey üzerinden alınır.

Mermer basamağın nihai derinliği hesaplanırken şu unsurlar değerlendirilmelidir:

• Mevcut beton basamağın derinliği

• Rıht kaplamasının kalınlığı

• Yapıştırıcı veya harç payı

• Basamak burun çıkıntısı

• Duvar veya bitiş profili

• Basamakların aynı hizada görünmesi

Basamak derinliği yalnızca beton yüzeyin önünden arkasına kadar ölçülüp doğrudan siparişe verilmemelidir. Ön tarafta bırakılacak burun payı ve rıht taşının konumu nihai ölçüyü değiştirebilir.

Örnek hesaplama:

• Mevcut beton basamak derinliği: 29 cm

• Tasarlanan burun payı: 3 cm

• Nihai basamak derinliği: yaklaşık 32 cm

Bu örnek yalnızca hesaplama yöntemini göstermektedir. Kesin ölçü uygulama detayına göre belirlenmelidir.

Rıht Ölçüsü Nasıl Alınır?

Rıht ölçüsü için dikey yüzeyin yüksekliği ve genişliği ölçülür.

Rıht genişliği, ilgili basamağın genişliğine göre belirlenir.

Rıht yüksekliği, bir basamağın üst yüzeyi ile sonraki basamağın altındaki dikey mesafe dikkate alınarak hesaplanır.

Mermer kaplamanın kalınlığı rıht yüksekliğini etkileyebilir. Alt ve üst basamaklara taş kaplama uygulanacaksa bitmiş yüzeyler arasındaki mesafe hesaplanmalıdır.

Rıht ölçüsü alınırken şu detaylara dikkat edilmelidir:

• Her rıht ayrı ayrı ölçülmelidir.

• Sağ ve sol taraftaki yükseklikler karşılaştırılmalıdır.

• Basamak taşı kalınlığı hesaba katılmalıdır.

• Derz veya birleşim biçimi belirlenmelidir.

• Rıhtın basamağın arkasına mı yoksa altına mı gireceği netleştirilmelidir.

Bütün rıhtların aynı yükseklikte görünmesi güvenli ve konforlu kullanım açısından önemlidir. Kaplama sonrasında ilk veya son basamağın diğerlerinden farklı yükseklikte kalmaması gerekir.

Basamak Burun Payı Nasıl Hesaplanır?

Basamak burun payı, mermer basamağın rıht yüzeyinden dışarı doğru yaptığı çıkıntıdır. Bu pay hem tasarımı hem de basamak derinliğini etkiler.

Mermer basamaklarda burun payı projeye göre değişebilir. Uygulamada yaklaşık 2 ile 4 cm arasında çıkıntılar görülebilir. Ancak kesin değer merdivenin mevcut ölçülerine, kullanım alanına, mimari tasarıma ve kenar profiline göre belirlenmelidir.

Burun payı seçilirken şu unsurlar değerlendirilmelidir:

• Merdivenin iç veya dış mekânda olması

• Basamak derinliği

• Mermer kalınlığı

• Kenar profili

• Kullanım yoğunluğu

• Kayma riski

• Rıhtın uygulama biçimi

• Basamakların aynı hizada görünmesi

Çok fazla dışarı taşan veya keskin bırakılan bir basamak burnu takılma ve kırılma riskini artırabilir. Basamak kenarında yapılacak pah, kanal veya yuvarlatma işlemi sipariş öncesinde belirtilmelidir.

Mermer Basamak Kalınlığı Nasıl Seçilir?

Mermer basamak kalınlığı, taşın türüne, basamak ölçüsüne, taşıyıcı yüzeye ve kullanım yoğunluğuna göre belirlenmelidir. Mermer basamaklarda 2 cm ve 3 cm kalınlıklar kullanılabilmektedir.

2 cm Mermer Basamak

2 cm kalınlığındaki mermerler uygun altyapıya sahip iç mekân merdivenlerinde değerlendirilebilir. Daha hafif olması taşıma ve uygulama sürecinde avantaj sağlayabilir. Ancak uzun ve geniş basamaklarda taşın yapısı ile alt yüzey desteği dikkate alınmalıdır.

3 cm Mermer Basamak

3 cm mermer basamaklar daha kalın bir kenar görünümü oluşturur. Yoğun kullanılan merdivenlerde, dış mekânlarda veya daha belirgin bir basamak profili istenen projelerde tercih edilebilir.

Kalınlık seçimi yalnızca görünüşe göre yapılmamalıdır. Taşın damar yapısı, basamak açıklığı, alt yüzey desteği ve uygulama yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.

Mermer Outlet’in basamak, rıht ve döşeme ölçülerine ilişkin hazırladığı basamak ve rıht dokümanını inceleyebilirsiniz.

Kaç Adet Mermer Basamak Gerektiği Nasıl Hesaplanır?

Gerekli basamak adedi merdivendeki yatay basma yüzeyi sayılarak belirlenir. Rıht adedi ise merdivenin başlangıç ve bitiş biçimine göre basamak sayısıyla aynı veya farklı olabilir.

Örneğin:

• Yatay basamak sayısı: 15 adet

• Rıht sayısı: 16 adet

• Sahanlık sayısı: 1 adet

Sipariş yalnızca “15 basamaklık merdiven” şeklinde verilmemelidir. Basamak, rıht, sahanlık ve süpürgelik parçaları ayrı ayrı listelenmelidir.

Her basamak için hazırlanabilecek örnek ölçü listesi şöyledir:

Bu tablo her merdivenin ölçülerine göre yeniden hazırlanmalıdır.

Mermer Basamak m² Hesabı Nasıl Yapılır?

Basamaklar adet üzerinden hazırlanabilse de toplam taş ihtiyacını görmek için metrekare hesabı yapılabilir.

Bir basamağın alanı:

Basamak genişliği × Basamak derinliği

Örneğin 120 cm genişliğinde ve 32 cm derinliğinde bir basamak:

1,20 m × 0,32 m = 0,384 m²

15 adet aynı ölçüde basamak için:

0,384 m² × 15 = 5,76 m²

Bir rıhtın alanı:

Rıht genişliği × Rıht yüksekliği

120 cm genişliğinde ve 16 cm yüksekliğinde bir rıht:

1,20 m × 0,16 m = 0,192 m²

16 adet aynı ölçüde rıht için:

0,192 m² × 16 = 3,072 m²

Basamak ve rıhtların toplam net alanı:

5,76 m² + 3,072 m² = 8,832 m²

Bu hesaba sahanlıklar, süpürgelikler ve fire payı dahil değildir. Özel kesimler, damar yönü ve plaka yerleşimi nedeniyle satın alınması gereken gerçek miktar net alandan daha yüksek olabilir.

Mermer maliyetinin nasıl hesaplandığını öğrenmek için Mermer Fiyatları Nasıl Hesaplanır? içeriğini inceleyebilirsiniz.

Dönüşlü Merdivenlerin Ölçüsü Nasıl Alınır?

Dönüşlü, yelpaze veya üçgen biçimli basamaklarda yalnızca en ve boy ölçüsü yeterli olmayabilir. Bu basamakların açıları, ön ve arka genişlikleri birbirinden farklıdır.

Dönüşlü basamaklarda şu ölçüler alınmalıdır:

• Ön kenar uzunluğu

• Arka kenar uzunluğu

• Sağ kenar derinliği

• Sol kenar derinliği

• Köşegen ölçüleri

• İç ve dış açı

• Burun payı

• Basamak numarası

Karmaşık biçimli basamaklar için mukavva, ince kontrplak veya uygun bir şablon malzemesiyle birebir kalıp çıkarılması daha doğru olabilir. Şablonun üst yüzü, ön kenarı ve basamak numarası açık şekilde işaretlenmelidir.

Dönüşlü merdivenlerde ölçü ve şablonların profesyonel ekip tarafından kontrol edilmesi önerilir. Küçük bir açı hatası parçanın yerine oturmamasına neden olabilir.

Sahanlık Ölçüsü Nasıl Alınır?

Sahanlıklar merdiven basamaklarından ayrı değerlendirilmelidir. Alan kare veya dikdörtgense en ve boy ölçülerek net alan hesaplanabilir.

Düzgün olmayan sahanlıklarda şu ölçüler alınmalıdır:

• Ön genişlik

• Arka genişlik

• Sağ kenar uzunluğu

• Sol kenar uzunluğu

• Köşegen ölçüleri

• Duvar girintileri

• Kolon ve kapı boşlukları

Sahanlığın tek parça mı yoksa birden fazla parçayla mı kaplanacağı belirlenmelidir. Büyük parçalar daha bütünlüklü bir görünüm sağlayabilir ancak taşıma ve montaj koşulları nedeniyle bölünmesi gerekebilir.

Merdiven Süpürgeliği Nasıl Hesaplanır?

Merdiven süpürgeliği duvarla basamak arasındaki birleşimi tamamlamak için kullanılabilir. İki temel uygulama yöntemi bulunmaktadır:

• Basamak ve rıht biçimini takip eden parça süpürgelik

• Merdiven eğimini tek hat olarak takip eden düz süpürgelik

Parça süpürgelikte her basamak için ayrı yatay ve dikey parça gerekebilir. Düz süpürgelikte merdiven kolunun eğimli uzunluğu ölçülmelidir.

Süpürgelik hesabında şu bilgiler belirlenmelidir:

• Süpürgelik yüksekliği

• Toplam merdiven kolu uzunluğu

• Sağ veya sol duvarda uygulanacağı

• Her iki tarafta gerekip gerekmediği

• Parça birleşim biçimi

• Taş kalınlığı

• Kenar yüzey işlemi

İç Mekân Merdivenleri İçin Mermer Seçimi

İç mekân merdivenlerinde görünüm, temizlik, aşınma ve kayma riski birlikte değerlendirilmelidir. Beyaz, bej, gri, kahverengi ve siyah mermerler farklı dekorasyon tarzlarına uyum sağlayabilir.

İç mekânlarda şu yüzeyler değerlendirilebilir:

• Honlu yüzey

• Cilalı yüzey

• Fırçalanmış yüzey

• Eskitilmiş yüzey

• Kaydırmazlık kanalı uygulanmış yüzey

Cilalı mermer merdivenler parlak bir görünüm oluşturabilir ancak ıslak veya tozlu koşullarda kayganlık riski değerlendirilmelidir. Yoğun kullanılan bina girişleri ve ortak alanlarda daha mat yüzeyler veya kaydırmazlık uygulamaları tercih edilebilir.

Merdivenlerde kullanılabilecek farklı renk ve yapılardaki taşları doğal taş kategorisinden inceleyebilirsiniz.

Dış Mekân Merdivenleri İçin Mermer Seçimi

Dış mekân merdivenleri yağmur, kar, don, güneş ve sıcaklık değişimlerine maruz kalabilir. Bu nedenle dış merdivenlerde taşın teknik özellikleri ve yüzey işlemi daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Dış mekân merdivenlerinde şu noktalara dikkat edilmelidir:

• Kayma direnci

• Su tahliyesi

• Yüzey eğimi

• Taşın dış mekâna uygunluğu

• Donma ve çözülme koşulları

• Uygun kalınlık

• Basamak kenarı işlemi

• Dış mekâna uygun yapıştırıcı ve derz

• Taş altındaki yüzeyin hazırlanması

Dış merdivenlerde cilalı yüzey yerine honlu, fırçalanmış, eskitilmiş, kumlanmış veya farklı biçimde dokulandırılmış yüzeyler değerlendirilebilir. Taş seçimi bölgenin iklim koşullarına göre yapılmalıdır.

Dış mekân uygulamalarında kullanılabilecek seçenekler için doğal taş modellerini inceleyebilirsiniz.

Mermer Merdivenlerde Kaymaz Yüzey Seçenekleri

Mermer merdivenlerde kayma riskini azaltmak için taşın yüzey işlemi ve basamak kenarı birlikte planlanmalıdır.

Kullanılabilecek yöntemler arasında şunlar bulunmaktadır:

• Honlu yüzey

• Fırçalanmış yüzey

• Eskitilmiş yüzey

• Kumlanmış yüzey

• Basamak önünde kaydırmazlık kanalı

• Taşa uygun kaydırmaz bant

• Kaydırmaz metal profil

• Taş yüzeyine uygun koruyucu uygulamalar

Kaydırmazlık kanalları basamakların ön bölümüne belirli aralıklarla açılabilir. Kanal sayısı, derinliği ve basamak kenarına olan mesafesi üretim öncesinde belirlenmelidir.

Kaydırmaz ürünlerin mermerin yüzeyine zarar vermemesi ve kullanım alanına uygun olması gerekir. Özellikle dış mekânda kullanılan yapıştırmalı bantların sıcaklık ve neme karşı dayanımı kontrol edilmelidir.

Merdiven İçin Hangi Mermer Seçilmelidir?

Merdiven için mermer seçerken yalnızca renk ve damar görünümüne göre karar verilmemelidir. Mermerin kullanım yoğunluğuna, basamak ölçüsüne ve uygulama alanına uygun olması gerekir.

Seçim sırasında şu özellikler değerlendirilmelidir:

• Taşın yapısı ve damar yönü

• Kalınlık

• Basamak genişliği

• İç veya dış mekân kullanımı

• Yüzey işlemi

• Kayma riski

• Renk ve ton farklılıkları

• Temizlik ihtiyacı

• Aynı taşın yeterli miktarda bulunması

• Basamak, rıht ve sahanlık arasındaki görsel uyum

Geniş ve uzun basamaklarda taşın damar yönü kesim planını etkileyebilir. Tüm parçaların aynı üretim partisinden hazırlanması renk ve ton bütünlüğü açısından faydalı olabilir.

Merdivenlerde kullanılabilecek mermer plakaları inceleyebilirsiniz. Büyük ölçekli projelerde mermer seçimi ve plaka alternatifleri için Tureks’in mermer plaka seçeneklerinden bilgi alabilirsiniz.

Mermer Basamak Fiyatları Nasıl Belirlenir?

Mermer basamak fiyatları sabit bir ölçüye veya yalnızca taşın m² fiyatına göre belirlenmez. Toplam maliyet üzerinde şu unsurlar etkili olabilir:

• Mermerin türü

• Basamak ölçüsü

• Mermer kalınlığı

• Basamak ve rıht adedi

• Sahanlık ölçüsü

• Düz veya dönüşlü kesim

• Burun profili

• Pah ve kenar işlemi

• Kaydırmazlık kanalları

• Cilalı veya honlu yüzey

• Fire oranı

• Nakliye

• Uygulama işçiliği

Dönüşlü ve şablon gerektiren basamaklar, standart dikdörtgen parçalara göre daha fazla kesim ve işçilik gerektirebilir. Fiyat karşılaştırması yapılırken yalnızca taş bedeli değil, kesim ve kenar işlemleri de değerlendirilmelidir.

Güncel maliyet hesabında dikkate alınması gereken kalemler için mermer fiyat hesaplama rehberini inceleyebilirsiniz.

Sipariş Öncesi Kontrol Listesi

Mermer merdiven siparişi vermeden önce aşağıdaki bilgiler kontrol edilmelidir:

• Toplam basamak sayısı belirlendi mi?

• Basamaklar ayrı ayrı numaralandırıldı mı?

• Her basamağın ön, orta ve arka genişliği ölçüldü mü?

• Basamak derinlikleri ayrı ayrı alındı mı?

• Rıht yükseklikleri kontrol edildi mi?

• Burun payı belirlendi mi?

• Basamak ve rıht kalınlıkları seçildi mi?

• Kenar profili belirlendi mi?

• Kaydırmazlık kanalı gerekip gerekmediği kararlaştırıldı mı?

• Sahanlık ölçüleri alındı mı?

• Süpürgelik ihtiyacı hesaplandı mı?

• Dönüşlü parçaların şablonları hazırlandı mı?

• Taşın damar yönü belirlendi mi?

• Fire payı hesaba katıldı mı?

• Nakliye ve taşıma koşulları planlandı mı?

• Ölçüler üretici ve uygulama ustasıyla doğrulandı mı?

Doğal taş parçaları özel ölçüyle kesildikten sonra yeniden boyutlandırma imkânı sınırlı olabilir. Bu nedenle üretime geçmeden önce bütün ölçülerin ikinci kez kontrol edilmesi önerilir.

Sıkça Sorulan Sorular